Skip to main content

Χαρτογραφήσεις

Η διδασκαλία της ελληνικής στη Βαρκελώνη και η ελληνόγλωσση εκπαίδευση της ελληνορθόδοξης μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη

Πρόκειται για την πέμπτη συνάντηση στη σειρά διαδικτυακών διαλέξεων «Χαρτογραφήσεις», κατά τις οποίες αποτυπώνεται η διδασκαλία της Ελληνικής σε διαφορετικά συγκείμενα στο εξωτερικό. Την Παρασκευή 31 Μαΐου και ώρα Ελλάδας 14:00 με 15:30 υπήρξαν τοποθετήσεις από τις Μαρία Ανδριά, Σπυριδούλα Βαρλοκώστα και Μαρία Ιακώβου σχετικά με την διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας στη Βαρκελώνη και από την Μαρία Ρομποπούλου σχετικά με την ελληνόγλωσση εκπαίδευση της ελληνορθόδοξης μειονότητας στην Κωνσταντινούπολη.

 Το επιστημονικό συμβούλιο της Δ.ΕΛ.ΕΞΩ.


«Η διδασκαλία της Ελληνικής στη Βαρκελώνη»

Μαρία Ανδριά, Univerisitat de Barcelona
Σπυριδούλα Βαρλοκώστα, ΕΚΠΑ
Μαρία Ιακώβου, ΕΚΠΑ

Στην παρούσα ανακοίνωση θα παρουσιαστούν οι εστίες εκμάθησης της Ελληνικής στη Βαρκελώνη, Ισπανία. Συγκεκριμένα, θα εστιάσουμε σε δύο εκπαιδευτικά πλαίσια:

  • Πρώτον, στη διδασκαλία της Ελληνικής ως Ξένης Γλώσσας (Γ2) σε ενήλικες μαθητές και συγκεκριμένα στο Τμήμα Νέων Ελληνικών για Ενήλικες της Ελληνικής Κοινότητας Καταλονίας και στο Τμήμα Ελληνικών της Κρατικής Σχολής Γλωσσών της Βαρκελώνης- Drassanes.
  • Δεύτερον στη διδασκαλία Ελληνικής για τον ελληνόφωνο πληθυσμό που διαβιεί στη Βαρκελώνη, εστιάζοντας στο Τμήμα Ελληνικής Γλώσσας (ΤΕΓ) Βαρκελώνης. Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον που έχει παρατηρηθεί την τελευταία δεκαετία στην Ισπανία αναφορικά με την ελληνόγλωσση εκπαίδευση
    (Andria, υπό έκδοση, 2024· Rodríguez-Lifante & Andria, 2020· Morales Ortiz, Pagán Cánovas, & Martínez Campillo, 2010· Omatos 2010· Morfakidis, 2010· Rodríguez-Lifante & Jaén-Morcillo, 2010), η συστηματική γλωσσολογική έρευνα στο συγκεκριμένο περιβάλλον παραμένει περιορισμένη.

Η παρουσίαση βασίζεται σε εμπειρικά δεδομένα που συλλέχθηκαν στο πλαίσιο δύο ερευνητικών προγραμμάτων:

  • (1) το LETEGR2 (LEARNING, TEACHING AND LEARNING TO TEACH IN GREEK AS A SECOND/FOREIGN LANGUAGE: EVIDENCE FROM DIFFERENT LEARNING CONTEXTS) που διεξήχθη κατά την τριετία 2018-2021, και
  • (2) το GRECAT (GReek in CATalonia- Από το παρελθόν στο παρόν: Η Ελληνική ως γλώσσα πολιτισμικής κληρονομιάς στην Ελληνική Κοινότητα της Καταλονίας) που διεξάγεται το τρέχον ακαδημαϊκό έτος 2023-2024. Και τα δύο έργα γίνονται υπό την αιγίδα του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.

«Η Ελληνική ως μητρική γλώσσα στην Κωνσταντινούπολη: η εκπαίδευση της Ελληνορθόδοξης μειονότητας»

Μαρία Ρομποπούλου, ΕΚΠΑ

H θρησκευτική και γλωσσική Ελληνορθόδοξη Μειονότητα της Κωνσταντινούπολης, με θεσμοθετημένη βάσει της Συνθήκης της Λωζάννης (1923) δίγλωσση εκπαίδευση, αντιμετωπίζει σήμερα σοβαρό πρόβλημα γλωσσικής μετακίνησης/αλλαγής (language shift). Η μέχρι πρότινος παγιωμένη διγλωσσική συμπεριφορά των ομιλητών της, με την Ελληνική ως μητρική και την Τουρκική ως δεύτερη γλώσσα, μεταστρέφεται με πολύ γρήγορους ρυθμούς προς μια μονόγλωσση συμπεριφορά υπέρ της επίσημης κυρίαρχης και πλειοψηφούσας γλώσσας του Κράτους στο οποίο διαβιεί, της Τουρκικής. Στόχος της ανακοίνωσης είναι να εντοπίσει και να αναδείξει τους παράγοντες που οδήγησαν στη μεταστροφή αυτή, εστιάζοντας στον εκπαιδευτικό τομέα.

Στο πρώτο μέρος της ανακοίνωσης παρουσιάζεται το κοινωνιογλωσσολογικό υπόβαθρο της μειονότητας.

Στο δεύτερο μέρος, περιγράφεται η ελληνορθόδοξη μειονοτική εκπαίδευση, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά αυτής καθώς και τα απορρέοντα προβλήματα, και στο τρίτο μέρος παρουσιάζεται η έρευνα η οποία διεξαχθεί από τον Νοέμβριο του 2013 έως τον Μάιο του 2014.

Η έρευνα συνίσταται στην περιχαράκωση εκείνων των κοινωνιογλωσσικών και κοινωνικοπολιτισμικών παραγόντων που επηρεάζουν τη γλωσσική συμπεριφορά των μαθητών/τριων με άξονες μελέτης τη χρήση και την αξία της ελληνικής γλώσσας για τους/τις μαθητές/τριες της μειονότητας καθώς και τις προοπτικές διατήρησής της ως μητρικής γλώσσας ή/και ως γλώσσας κοινωνικοποίησης.